Hedef Kitle ve Persona Nedir? Persona Oluşturma Rehberi

Günümüzde dijital pazarlama stratejilerini uygun şekilde kullanan firmalar, hedef kitlelerini doğru şekilde belirleyerek ve kendi personalarını yaratma hedeflerini gerçekleştirerek dijital platformda üstünlüğü ele almaktadırlar. Bu sayede hedef kitleye ve personaya uygun reklam yayınlama stratejileriyle doğru şekilde ulaşmış olurlar. Peki “Persona” nedir? Ne işe yarar? Gelin hep birlikte inceleyelim;

Persona Nedir?

Persona, gerçek kullanıcı verilerinden üretilen temsili müşteri profilidir. Markalar bu profil sayesinde hedef kitlenin ihtiyaçlarını daha net görür; mesajlarını sezgiyle değil, kanıtla şekillendirir. Sonuçta içerik, reklam ve ürün kararları daha isabetli hale gelir.

Bugün dijital pazarlamada hedef kitleyi yalnızca “18–35 yaş arası kadın” diye tanımlamak yeterli değildir. Aynı yaş grubundaki iki kişi bambaşka motivasyonlara sahip olabilir. Persona oluşturmak, bu görünmez farkları davranış, ihtiyaç ve beklenti düzeyinde görünür kılar.

Persona, gerçek bir insan gibi kurgulanır. İsim, yaş, meslek, medeni hâl, ilgi alanları, alışkanlıklar ve hedefler tanımlanır. Böylece soyut kitle yerine, karar veren “somut bir karakter” üzerinden düşünülür. 

Örneğin “Ali Koç, 58 yaşında, iş insanı, yurt dışında eğitim almış, yoğun iş temposunda hızlı ve güvenilir çözümler arayan, marka sadakati yüksek bir profil” dediğimizde; aslında tek bir kişiyi değil, bu özellikleri paylaşan karar verici kitlenin zihniyetini tarif ederiz.

Persona, benzer davranış ve ihtiyaçlara sahip kullanıcıların ortak temsilidir. Bu profil kurgusal görünse de gerçek veriye dayanır. Amaç bir bireyin biyografisini yazmak değil, o birey üzerinden bir kullanıcı kümesini anlamaktır.

Örneğin e-ticaret sitenizi ziyaret eden herkes aynı şekilde düşünmez. Kimisi fiyat odaklıdır, kimisi güven arar, kimisi hız ister. Persona, bu farklı beklentileri tek çatı altında anlamlandırır. Böylece markanız doğru kişiye doğru dili kullanır.

Dahası persona, ekipler arasında ortak bir rehber görevi görür. Pazarlama, satış ve içerik ekipleri aynı kullanıcıyı konuşmaya başlar. Bu da dağınık mesajları tek çizgide buluşturur.

Persona Ne İşe Yarar?

Persona; reklamdan içerik stratejisine kadar pek çok kararı yönlendirir. Öncelikle hedef kitlenin acı noktalarını görünür kılar. Ardından çözüm mesajlarını bu noktalara bağlar.

Örneğin reklam metinleri persona diline göre yazılır. Blog içerikleri, persona sorularına göre planlanır. Ürün sayfaları ise persona itirazlarına göre şekillenir. Böylece iletişim rastgele değil, bilinçli olur.

Sonuç olarak persona dönüşüm oranını artırır. Çünkü kullanıcı kendini anlayan bir marka görür. Bu güven, satın alma yolculuğunu hızlandırır.

Persona Hangi Verilere Dayanır?

Persona varsayımla değil, veriyle beslenir. Web analitiği, müşteri görüşmeleri ve anketler temel kaynaklardır. Ayrıca satış ekibi geri bildirimleri önemli ipuçları verir.

Bunun yanında reklam panelleri davranış eğilimlerini gösterir. CRM kayıtları gerçek satın alma motivasyonlarını açıklar. Tüm bu veriler birleştiğinde sağlam bir persona ortaya çıkar.

Persona İşiniz İçin Neden Bu Kadar Önemlidir?

Personalar, ekibinizin belirli hedeflere uygun olarak içerik geliştirmesine yardımcı olur. Mevcut müşterilerinizi ve potansiyel müşterinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olur ve içerik, mesajlaşma, ürün geliştirme ve hizmetlerinizi farklı müşteri gruplarının özel ihtiyaçlarına, davranışlarına göre uyarlamanızı kolaylaştırır. 

İdeal olarak, her müşteri farklı olduğundan işletmeniz için birkaç farklı persona yaratabilirsiniz. Bu kişilerin her birine pazarlanma şekliniz farklı olacağından bu önemlidir. Örneğin üniversite okuyan 20 yaşındaki bir genç ile 65 yaşındaki emekli bir kişinin ilgi alanları ve tercihleri farklı olacağından, bu iki gruba uygulayacağınız pazarlama stratejileri de tamamıyla farklı olacaktır.

Hedef Kitle Nedir? Persona ile Farkı Nedir?

Hedef kitle, markanın ulaşmak istediği geniş kullanıcı grubudur. Genellikle demografik ve temel davranış ölçütleriyle tanımlanır. Ancak bu tanım tek başına kullanıcıyı anlamaya yetmez. Çünkü aynı hedef kitle içinde çok farklı beklentiler bulunur.

Persona ise hedef kitlenin içindeki anlamlı alt profili temsil eder. Daha derine iner, motivasyonu ve itirazları açıklar. Böylece “kime sesleniyoruz?” sorusu netleşir. Kısacası hedef kitle çerçeveyi, persona ise karakteri gösterir.

Örneğin bir online eğitim platformunun hedef kitlesi “20–35 yaş arası çalışanlar” olabilir. Fakat bu grubun içinde kariyer değiştirmek isteyenler de vardır. Aynı grupta terfi hedefleyenler de bulunur. Persona bu iki profili birbirinden ayırır.

Hedef Kitle ve Persona Arasındaki Temel Farklar

• Hedef kitle geneldir, persona özeldir.
  Hedef kitle sayısal sınır çizer, persona insani bağ kurar.
• Hedef kitle demografiye dayanır, persona davranışa.
  Yaş ve cinsiyet tek başına karar verdirmez.
• Hedef kitle reklama yön verir, persona mesaja.
  Persona hangi cümlenin ikna edeceğini söyler.
• Hedef kitle tek katmanlıdır, persona çok katmanlı.
  İhtiyaç, korku ve hedef aynı tabloda buluşur.
  

Bu farkı anlamak içerik stratejisinin temelidir. Çünkü yanlış yerde persona kullanmak karmaşa yaratır. Doğru yerde kullanmak ise dönüşümü hızlandırır.

Pratik Senaryo: Aynı Hedef Kitle, İki Farklı Persona

Bir spor ayakkabı markasını düşünelim. Hedef kitle “18–30 yaş şehirli kullanıcılar” olsun. Bu grup içinde iki farklı persona çıkar:

1. Performans Odaklı Deniz
   

• Koşu sürelerini geliştirmek ister.
• Teknik özelliklere önem verir.
• Karşılaştırma içeriklerini okur.
  

1. Günlük Kullanımcı Ege
   

• Rahatlık ve stil arar.
• Sosyal kanallardan etkilenir.
• Hızlı karar verir.

Hedef kitle aynı kalsa da mesaj tamamen değişir. İşte persona bu yüzden stratejik değere sahiptir.

Persona Olmazsa Ne Olur?

Persona yoksa markalar herkese aynı dili kullanır. Reklamlar genelleşir, içerikler yüzeyselleşir. Kullanıcı kendine özel bir ses duyamaz. Ayrıca ekipler ortak bir referans noktasını kaybeder. Tasarımcı başka, reklamcı başka bir kullanıcı hayal eder. Bu kopukluk bütçeyi verimsizleştirir.

Persona Türleri Nelerdir?

Persona tek tip bir kavram değildir. Kullanım amacına göre farklı türlere ayrılır. Doğru türü seçmek, pazarlama kararlarının isabetini artırır.

1) Buyer Persona (Alıcı Persona)

Buyer persona, satın alma kararını veren profili anlatır. İhtiyaç, bütçe ve itirazlar bu türde öne çıkar. Özellikle e-ticaret ve hizmet sektöründe kritik rol oynar. Reklam metinleri çoğunlukla buyer persona diline göre yazılır.

2) User Persona (Kullanıcı Persona)

User persona, ürünü aktif kullanan kişiye odaklanır. Satın alma kararını başkası verse bile deneyimi bu profil yaşar. UX tasarımı ve ürün geliştirme süreçlerinde temel referanstır. Kullanım zorluklarını görünür kılar.

3) B2B Karar Verici Persona

B2B süreçlerinde karar tek kişide toplanmaz. Bu nedenle yönetici, kullanıcı ve finans onayı gibi farklı roller tanımlanır. Her rolun motivasyonu farklıdır. Mesaj mimarisi buna göre ayrıştırılır.

4) Davranış Odaklı Persona

Bu tür, demografiden çok davranışı merkeze alır. Site içi aksiyonlar, içerik tüketimi ve etkileşim verileri incelenir. Dijital pazarlamada en hızlı sonuç veren yaklaşım budur.

Persona türünü doğru seçmek gereksiz ayrıntıyı önler. Çünkü her proje aynı derinlikte persona istemez. Amaç netleşince doğru tür kendiliğinden görünür.

Persona Nasıl Oluşturulur? (7 Adımda Uygulamalı Yöntem)

Persona oluşturmak tahmin oyunu değildir. Süreç, net veri ve doğru sorularla ilerler. Aşağıdaki adımlar, kısa sürede çalışan bir persona üretmenizi sağlar.

1) Amacı Netleştirin

Önce personayı neden oluşturduğunuzu belirleyin. Amaç reklam performansını artırmak mı, içerik üretmek mi? Her hedef farklı derinlik ister. Net amaç, gereksiz ayrıntıyı baştan eler. Örneğin dönüşüm odaklı bir kampanya için itirazlar önceliklidir. İçerik stratejisi için ise bilgi ihtiyaçları öne çıkar. Bu ayrım, tüm sürecin yönünü belirler.

2) Veri Kaynaklarını Toplayın

Persona sağlam veriyle beslenir. Tek bir kaynağa güvenmek yanıltır. Bu nedenle farklı kanalları birlikte kullanmalısınız.

• Web analitiği ve site içi davranışlar
• Müşteri görüşmeleri ve anketler
• Satış ekibi geri bildirimleri
• Reklam panelleri ve CRM kayıtları

Bu veriler, kullanıcının gerçek sesini ortaya çıkarır. Böylece varsayımlar yerini kanıta bırakır.

3) Ortak Davranışları Gruplayın

Toplanan veriyi benzer kalıplara ayırmalısınız. Kullanıcıları yalnızca yaşa göre değil, davranışa göre gruplayarak “hangi sorunları tekrar ediyorlar?” sorusuna odaklanırsınız. Örneğin aynı ürünü alan iki kişi farklı sebeplerle satın alabilir. Biri zaman kazanmak ister, diğeri maliyet düşürmek. Persona bu farkı görünür kılar.

4) Persona Kartını Oluşturun

Şimdi veriyi anlaşılır bir profile dönüştüreilirsiniz. Persona kartı kısa ve işlevsel olmalı.

• Hedefler ve motivasyonlar
• Acı noktalar ve itirazlar
• Bilgi kaynakları
• Karar tetikleyicileri

Bu yapı, ekibin ortak referansı olur ve herkes aynı kullanıcıyı konuşur.

5) Mesaj ve Kanal Eşleştirin

Persona hazır olunca mesaj mimarisini kurmalısınız. Hangi cümle ikna eder, hangi ton güven verir? Ardından doğru kanalı seçebilirsiniz. Örneğin teknik persona detay ister. Sosyal odaklı persona ise hikâye görmek ister. Mesaj kanala değil, persona’ya göre şekillenir.

6) Test Edip Doğrulayın

Persona kağıt üzerinde kalmamalı. Reklam ve içeriklerde küçük testler yapmalısınız. Hangi başlık daha çok tıklama alıyor, ölçün. Geri bildirim geldikçe profilini güncelleyin. Persona yaşayan bir dokümandır. İlk versiyon son versiyon değildir.

7) Düzenli Güncelleyin

Kullanıcı davranışı zamanla değişir. Bu yüzden personayı altı ayda bir gözden geçirmelisiniz. Yeni veriler eski varsayımları çürütebilir. Güncel persona, pazarlama bütçesini korur. Çünkü kararlar eski alışkanlıklara değil, bugünün gerçeğine dayanır.

Persona oluşturma süreci; amaç, veri, analiz ve test döngüsünden oluşur. Bu adımlar atlandığında profil yüzeysel kalır. Doğru uygulandığında ise marka dili güçlenir.

Persona Verisi Nereden Toplanır?

Doğru persona, doğru veriden doğar. Ancak veri yalnızca rapor ekranlarından ibaret değildir. Kullanıcının gerçek sesi farklı noktalarda saklanır. Aşağıdaki kaynaklar en güvenilir başlangıç noktalarıdır.

1) Web Analitiği: Site içi davranışlar, personanın dijital ayak izini gösterir. Hangi sayfada zaman geçiriyor, nerede çıkıyor? Bu sorular niyeti anlamanızı sağlar. Özellikle arama sorguları ve ziyaret akışları önemlidir. Kullanıcı hangi kelimelerle geliyor, bunu not alın. Bu kelimeler persona dilinin temelini oluşturur.

2) Müşteri Görüşmeleri: Veri sayıları gösterir, görüşmeler nedenleri anlatır. Beş kısa görüşme bile güçlü içgörü üretir. Açık uçlu sorular en iyi sonucu verir.

3) Satış ve Destek Ekibi: Satış ekibi kullanıcıyla en çok temas eden taraftır. Hangi sorular tekrar ediyor, mutlaka dinleyin. Destek talepleri ise gerçek acı noktalarını gösterir. Bu geri bildirimler çoğu rapordan daha değerlidir. Çünkü filtresiz kullanıcı deneyimini taşır.

4) Reklam Panelleri: Reklam platformları davranış eğilimlerini net biçimde sunar. Hangi mesaj daha çok tıklama alıyor, inceleyin. Dönüşen kitle, personanın çekirdeğini oluşturur. Ayrıca demografik kırılımlar yardımcı ipuçları verir. Fakat bu veriyi tek başına kullanmamalısınız. Davranışla mutlaka eşleştirin.

5) CRM ve Satın Alma Kayıtları: Gerçek müşteri verisi en güçlü kaynaktır. Hangi ürün hangi nedenle alındı, bunu analiz edin. Tekrar satın alma örüntüleri personayı olgunlaştırır. Fiyat hassasiyeti, ödeme biçimi ve süreç uzunluğu önemli sinyallerdir. Bu bilgiler mesaj tonunu belirler.

6) Anketler: Kısa ve net anketler hızlı içgörü üretir. Uzun formlar yerine üç soruluk mini anket kullanın. Böylece katılım oranı yükselir. “En büyük zorluğun ne?” sorusu genellikle kilidi açar. Cevaplar persona kartının merkezine yerleşir.

Toplanan Veriyi Anlamlandırın

Veri toplamak ilk adımdır, anlamlandırmak ikinci. Her bilgi personaya girmek zorunda değildir. Yalnızca kararları etkileyen veriyi seçmelisiniz. Bu noktada sadeleşmek cesaret ister. Fazla ayrıntı personayı kullanışsız yapar. Amaç roman yazmak değil, aksiyon üretmektir.

Hedef Kitle Nasıl Bulunur?

Bu bölümde size hedef kitle ile alakalı bilgiler vererek adım adım hedef kitle ve personayı nasıl bulacağınızı aktarmaya çalışacağız.

Pazarlama şirketleri ya da müşteri deneyimi danışmanları, gerçek kişilere dayanan uzun uğraşlar sonucu elde edilen verilerle persona bilgilerini elde ederler. Peki siz kendi personanızı nasıl oluşturacaksınız? Gelin birlikte inceleyelim;

1- Geniş Çaplı Kitle Araştırması Yapın

Ağınızda kayıtlı müşterileriniz kayıt esnasında girdiği verilerden dolayı, mevcut müşterilerinizin yaş, dil, satın alma davranışı, ilgilendiği ürün grupları gibi bilgilere zaten hali hazırda ulaşabilmektesiniz. Bu bilgileri daha da arttırabilmek adına müşteri kayıtlarınızdan elinizden gelenleri toplayın ve bu bilgileri e-posta anketleri, çevrimiçi anketler veya hatta müşteri görüşmeleri yoluyla desteklemeyi düşünebilirsiniz. Sosyal medya analitik araçları, henüz müşteriniz olmasa bile, markanızla çevrimiçi etkileşimde bulunan kişiler hakkında inanılmaz miktarda bilgi sağlayabilir. Hangi araçlardan müşteri veri analizi sağlayabileceğinizle ilgili aşağıdaki araçlardan yararlanabilirsiniz;

• Meta Business Suite

Facebook ve Instagram’daki tüm bağlı hesaplarınızı tek bir yerden yönetmenize olanak tanır. gönderiler ve hikayeler oluşturabilir, ticaret yöneticisi’ne erişebilir, reklamlar oluşturabilirsiniz. Hangi kitlelerin içeriğinizle en sık etkileşim kurduğu veya dönüşüm sağladığı , Çok kanallı analizler ve özel pano imkanları gibi birçok avantaj sunan Meta’nın ücretsiz sunduğu analiz aracı.

•  Twitter Analytics Guide

Twitter’ın ücretsiz sunduğu bu  araçla, tweet etkinliğinizi, takipçilerinizin demografik profilini ve Twitter kartlarınızın performansını görebilirsiniz. Takipçi kazanımı/kaybı, gösterimler, etkileşim oranı, retweetler gibi birçok metriği izlemenize ve görüntülemenize olanak tanır.

•  Instagram Insights ( Instagram Analytics )

Instagram sayfanızda elde ettiğiniz veriler, hedef kitleniz, takipçilerin dikkatini hangi içeriğin çektiği ve  Instagram reklamlarınızın  performans göstergeleri hakkında ücretsiz bir şekilde bilgi edinmenize yardımcı oluyor.

•  Pinterest Analytics Guide
•  Linkedin Analytics Guide
•  Youtube Analytics Guide
•  Snapchat Analytics Guide

2-  Mevcut ve Potansiyel Müşteri Sorunlarını Tanımlayın

Müşterileriniz hangi sorunları yaşıyorlar? Hedeflerine ulaşırken ne tür zorluklarla karşılaşıyorlar? Satın alırken mi, sepete ürün eklerken mi, teslimatta mı? Dönüşüm oranınızı nasıl artırırsınız? Öncelikle problemin kaynağını belirlemelisiniz.  Bunu, sitenizdeki blog yorum bölümlerinde, sosyal medya yorum ve paylaşımlarında sizin hakkınızda edindiği deneyimlerinden yola çıkarak elde edebilirsiniz.

3- Müşteri Hedeflerini Belirleme

Müşteri problemlerini çözerken bir yandan “Müşteri ne ister? Beklentileri nelerdir? Onları ne motive eder? Satın almaya harekete geçirecek adımlar nelerdir?” gibi sorulara yanıt bulmanız, işletmenizin müşteri özelinde memnuniyet ve güvenirlik açısından son derece önemlidir.  Sosyal platformlardan, blog ve e-posta geri bildirimlerinden yola çıkarak bu soruların yanıtlarını rahatlıkla bulabilirsiniz. Aynı zamanda Müşterinizin herhangi bir satın alım işleminden sonra kendine özel olarak hazırlanmış memnuniyet anketi ile kullanıcı deneyimini ölçebilir ve personanızı buna uygun olarak tanımlayabilirsiniz. Anketiniz kısa ve sorulardan oluşmalı, “Size daha iyi hizmet verebilmemiz için anketimizi doldurmayı unutmayın” gibi harekete geçirici mesaj içermelidir.

4- Markanızın Personanıza Nasıl Yardımcı Olabileceğini Tanımlayın

Müşterilerinizin sorunlarını ve hedeflerini tanımladığınıza göre onlara artık net bir resim çizmenizin vakti gelmiş demektir. Bu doğrultuda müşterilerinize sunduğunuz avantajları ortaya çıkarmanız gerekir. Yani ürününüzün veya hizmetinizin, müşterinizin hayatını nasıl daha kolay veya daha iyi hale getirdiğini hedef kitlenize ve müşterilerinize net bir şekilde belirtmeniz gerekmektedir. Topladığınız her bir veri için kendinize bir soru sorun: Sizlere nasıl daha iyi şekilde yardımcı olabiliriz ve hizmet verebiliriz? Bu sorunun yanıtları, bir sonraki adımda yapacağınız temel pazarlama stratejilerinizin temelini oluşturacaktır.

5- Odağınızı, Aktif  Personanıza Çevirin

Tüm araştırmalarınızı analiz edin ve ortak hedefleri ve ilgi alanları olan grubunuzu belirleyin. Daha sonra buradan yola çıkarak personanızı hedef olarak belirleyin. Yani makrodan mikroya doğru yol alın. Örneğin “çocuk sahibi ama spor salonuna giden çalışan kadınlar” şeklinde hedef kitlenizi belirleyebilirsiniz. Ancak personanız ise çok daha fazla özelliğini tanımlayabileceğimiz kişiler olacak. Persona için aşağıdaki örneklerimizi inceleyelim;

Persona Örnekleri

Bu bölümde sizler için hazırladığımız persona örneklerini bulabilirsiniz.

1.Persona Örneği

• Adı Soyadı: Arzu Demirbağ
• Yaşı: 37
• Medeni Hali: Kerem Bey ile evli 2 çocukları var; Meryem (2), Mehmet (8)
• Aylık hane gelirleri 10.000 TL
• Maslak, İstanbul’da yaşıyor.
• Çocuklarıyla oldukça ilgili, onların en iyi şekilde yetişmesini isteyen bir anne.
• İşten kalan zamanda hem çocuklarıyla ilgilenmek hem de spor yapmak istiyor.
• Tarkan hayranı olup konserlerine sık sık gidiyor. Konserlerinde de gayet hareketli bir şekilde danslarıyla şarkılarına eşlik ediyor.
• Amacı, çocuklarına daha iyi eğitim olanakları sağlayıp en iyi şekilde yetişmelerini sağlamak.
• Yaşadığı zorluklar ise işten ötürü işten arta kalan zamanlarda çocuklarıyla ilgilenmesi gerektiğinden sosyal yaşantısına ayıracak vakti kalmıyor.

İşte size bir persona örneği; Arzu Hanım. Hayali bir örnek de olsa kendisinin yaşını, medeni halini, çocuklarını, kazancını, aile yaşantısını, sosyal ilgilerini, konser gitmekten hoşlandığı ve özellikle Tarkan hayranı olduğunu, hatta ve hatta konserlerde nasıl bir davranış sergilediğine kadar birçok özelliğini tanımladık. Yaşadığı zorlukları belirleyerek amaçları doğrultusunda kendisine nasıl yardımcı olacağınızı, hayatını nasıl kolaylaştıracağınızı cevaplayarak ve hizmet sunarak siz de personanızın özelliklerine göre harika bir deneyim yaşatabilirsiniz.

2.Persona Örneği

• Adı Soyadı: Kemal Akalın
• Yaşı: 22
• Medeni Hali: Bekar
• İstanbul Maltepe’de yaşıyor.
• İstanbul Üniversitesi’nde Fizik okuyor.
• Okuduğu bölümle alakalı araştırma yapmayı, dergiler ve makaleler okumayı seviyor.
• Bir Fenerbahçe taraftarı olup her maçına gidiyor. Sakin, oturarak maç izleyen bir taraftar olmayıp her marşa eşlik eden fanatizm boyutlarında bir taraftar.
• Amacı, bir bilim insanı olarak ülkesine hizmet etmek.
• Yaşadığı zorluklar ise kendisine uygun lokasyonda iş fırsatlarına ulaşamamak.

Bu persona örneğinde Kemal Bey’in yaşını, okulunu, medeni halini, ilgi alanlarını, fanatik bir futbol takım taraftarı olduğunu, tuttuğu takımı, hedeflerini ve yaşadığı zorlukları olmakla birlikte birçok özelliği belirledik. Yaşadığı zorlukları belirleyerek amaçları doğrultusunda kendisine nasıl yardımcı olacağınızı, hayatını nasıl kolaylaştıracağınızı cevaplayarak ve hizmet sunarak siz de personanızın özelliklerine göre harika bir deneyim yaşatabilirsiniz.

3.Persona Örneği

• Adı Soyadı: Hakan Yaşar
• Yaşı: 63
• Meslek: Emekli öğretmen
• Medeni Hali: Eşi Emel Hanım ile evli.
• Bir kızları var ve kızları Bengü Hanım (29) İngiltere’de yaşıyor.
• Hakan Bey, bahçe işleri ile uğraşmayı seviyor. Sadık bir köpeği var ve onu her sabah yürüyüşe çıkarıyor.
• Amacı sessiz, sakin bir bağ evinde emekli yaşamını sürdürmek.
• Yaşadığı zorluk ise kendisine uygun fiyatlı bir bağ evi bulamıyor oluşu.

İşte, Hakan Bey’in  yaşını, medeni halini, çocuk sayısını, mesleki durumunu, ilgi alanlarını, hedeflerini ve yaşadığı zorlukları olmakla birlikte birçok özelliği belirledik. Yaşadığı zorlukları belirleyerek amaçları doğrultusunda kendisine nasıl yardımcı olacağınızı, hayatını nasıl kolaylaştıracağınızı cevaplayarak ve hizmet sunarak siz de personanızın özelliklerine göre harika bir deneyim yaşatabilirsiniz.

4.Persona Örneği

• Adı Soyadı: Onur Şahin
• Yaşı: 29
• Medeni Hali: Bekar
• Aylık hane geliri 15.000 TL
• Yeşilköy, İstanbul’da yaşıyor.
• Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uzay Mühendisliği bölümünden mezun.
• Bir havayolu şirketinde Kalite Müdürü olarak çalışıyor.
• Özel hayatında tiyatro ile ilgileniyor ve senaryo yazıyor. Aynı zamanda kısa filmler çekiyor.
• Edebiyat klasiklerini okumayı ve kült filmleri izlemeye bayılıyor.
• Kendisi bir Evgeny Grinko hayranı.
• Ortalama 1-2 sene içinde evlenmeyi planlıyor.
• Ailesi ve arkadaşları onun için çok değerli.
• Amacı, profesyonel bir senarist olmak.
• Yaşadığı zorluk ise senaryo yazma atölyelerine katılacak kadar zamanının olmaması.

Bu persona örneğimizde; Onur Bey. Her ne kadar kendisi gerçek biri olmasa da kendisinin kaç yaşında olduğu, nereden ve hangi bölümden mezun olduğunu, ne iş yaptığını, tiyatro, senaryo yazma gibi ilgi alanlarının olduğunu ve kendisinin bir Evgeny Grinko hayranı olduğuna dair her şey belirledik. Yaşadığı zorlukları belirleyerek amaçları doğrultusunda kendisine nasıl yardımcı olacağınızı, hayatını nasıl kolaylaştıracağınızı cevaplayarak ve hizmet sunarak siz de personanızın özelliklerine göre harika bir deneyim yaşatabilirsiniz.

5. Son persona örneğimiz ile konuyu daha da detaylandıralım;

• Adı Soyadı: Derya Yılmaz
• Yaşı: 56
• Meslek: Kadıköy’de bir gelinlik mağazası sahibi.
• Medeni Hali: Eşinden ayrılmış, iki çocuğu var.
• Kızı öğretmen, oğlu ise Amerika’da üniversite öğrencisi.
• Kendisi tek başına yaşıyor ve bir kedisi var.
• Derya hanım, moda trendlerini takip ediyor ve ona göre yeni gelinlik modelleri belirliyor.
• Amacı Bağdat Caddesinde ikinci bir şube açmak.
• Yaşadığı zorluk ise Bağdat Caddesi’nde dükkan kiralarının yüksek olması.

İşte, Derya Hanım’ın yaşını, medeni halini, çocuk sayısını, ne iş yaptığını, ilgilendiği konuları, amacını ve yaşadığı zorlukla beraber pek çok şeyi belirledik. Yaşadığı zorlukları belirleyerek amaçları doğrultusunda kendisine nasıl yardımcı olacağınızı, hayatını nasıl kolaylaştıracağınızı cevaplayarak ve hizmet sunarak siz de personanızın özelliklerine göre harika bir deneyim yaşatabilirsiniz.

Case Study: Aynı Marka, Üç Farklı Persona, Üç Farklı Söylem

Bir mutfak elektroniği markası düşünelim. Marka; blender, airfryer ve kahve makinesi gibi ürünler satıyor. Hedef kitlesi görünürde tek bir grup: evinde pratik çözümler arayan kullanıcılar. Ancak kampanyalar beklenen performansı getirmiyor. Çünkü marka herkese aynı dili kullanıyor. Oysa aynı ürünü alan üç farklı persona, bambaşka motivasyonlarla karar veriyor.

İlk persona yoğun çalışan Elif. Günün büyük kısmını ofiste geçiriyor, eve geldiğinde hızlı yemek hazırlamak istiyor. Onun için en önemli kavram zaman. Marka bu personaya “geleneksel tarifler” diliyle seslendiğinde etki alamıyor. Mesaj “10 dakikada sağlıklı akşam yemeği” çizgisine kayınca tablo değişiyor. Reklam görsellerinde bulaşık derdi olmayan tek hazneli airfryer vurgusu öne çıkıyor. Blog içerikleri de “işten sonra 3 pratik tarif” başlıklarına dönüyor. Elif ürünü, mutfak aleti olarak değil, zaman kazandıran bir yardımcı olarak görmeye başlıyor.

İkinci persona bütçe odaklı Mehmet. Evine yeni eşya alırken uzun araştırma yapıyor, yorum okumadan karar vermiyor. Ona yalnızca şık görseller göstermek ikna etmiyor. Marka söylemini “tek cihazla fırın ve kızartma ihtiyacını karşılayın” noktasına taşıyor. Ürün sayfasına elektrik tüketimi hesapları ekleniyor, blogda “dışarıdan söylemeye göre aylık tasarruf” içerikleri yayınlanıyor. Mehmet için cihazın lezzetinden çok ekonomik değeri öne çıkıyor. Mesaj değişince sepete ekleme oranı belirgin biçimde yükseliyor.

Üçüncü persona ise sağlıklı yaşam odaklı Zeynep. Kalori hesabı yapıyor, yağ kullanımına dikkat ediyor. Ona “çıtır lezzet” dili tek başına yetmiyor. Marka bu persona için içerik tonunu beslenme faydalarına çeviriyor. “Yağsız pişirme ile daha hafif tarifler” söylemi kullanılıyor, influencer iş birliklerinde diyetisyen yorumları öne çıkarılıyor. Ürün açıklamalarında besin değerini koruyan pişirme teknolojisi anlatılıyor. Zeynep, ürünü keyif için değil, yaşam tarzını destekleyen bir araç olarak konumlandırıyor.

Bu üç persona aynı mağazaya giriyor, aynı ürünü görüyor. Fakat satın alma yolculukları tamamen farklı ilerliyor. Marka söylemi persona diline göre ayrıştığında reklam maliyeti düşüyor, içeriklerin okunma süresi artıyor. En önemlisi, kullanıcı kendisine özel konuşulduğunu hissediyor. Mutfak elektroniği gibi rekabeti yüksek bir alanda farkı yaratan şey, ürünün kendisinden çok o ürünün hangi ihtiyaca bağlandığı oluyor.

Sonuç gösteriyor ki persona, yalnızca pazarlama dokümanı değildir. Doğru kurulduğunda marka dilini yeniden şekillendirir. Siz de mutfak elektroniği markanızda tek bir mesajla herkese seslenmek yerine, personalara göre ayrı hikâyeler kurduğunuzda aynı ürünle bambaşka sonuçlar alabilirsiniz.

Persona oluşturmak ile ilgili bilgilendirici bir videoyu da sizlerle paylaşmak isteriz. Keyifli izlemeler!

İşte, dijital dünyada hedef kitle belirleme ve persona oluşturmanın önemini sizlere anlatmış olduk. Persona nedir, nasıl yaratılır, hedef kitle nasıl belirlenir, persona oluşturma adımları gibi birçok konuyu sizlere aktarmış olduk. Umarız sizler için faydalı olmuştur. Sizler de konu ile alakalı merak ettiğiniz, kafanıza takılan soruları bizlere yöneltebilir, etkin bir tartışma platformu yaratarak bu konuya ilgili herkesin merak ettiği soruların yanıtlarını bulmasına yardımcı olabiliriz. Online platformlarda sizleri daha fazla bilgilendiriyor olacağız. Bizleri takipte kalın.

Ayrıca, Google Adwords hakkında da bilgi almak ve Tıklama Başına Maliyetinizi (TBM) düşürmek istiyorsanız bu yazımızı da göz atabilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Online Pazar Araştırması Nasıl Yapılır ve Hangi Platformlar Kullanılır?

Eğer içerikleriniz beklediğiniz dönüşümü üretmiyorsa, sebebi çoğu zaman persona ile strateji arasındaki kopukluktur. Blog yazıları genel kalır, reklam metinleri herkese seslenir. Bu durumda iyi fikirler bile gürültü içinde kaybolur.

Earnado’da içerik stratejisini üç adımda kurgularız. Önce mevcut personaları ve arama niyetlerini haritalarız. Ardından her persona için konu kümeleri ve mesaj çerçevesi çıkarırız. Son aşamada bu yapıyı takvim, SEO ve dönüşüm hedefleriyle eşleştiririz.

Bu süreç, içerik üretimini rastgelelikten kurtarır. Her yazı belirli bir persona’ya hizmet eder. Her başlık somut bir iş hedefine bağlanır. Böylece içerik, yalnızca okunmak için değil, büyüme üretmek için çalışır.

Siz de mevcut içeriklerinizin persona uyumunu görmek isterseniz, kısa bir analizle başlayabilirsiniz.

Hedef Kitle ve Persona Hakkında Sıkça Sorulan Sorular